Tổng quan về Vườn quốc gia Ba Bể

         Vườn Quốc gia Ba Bể là một trong những khu bảo tồn tự nhiên được coi là hoang sơ nhất Việt Nam, hiện còn bảo tồn được nhiều hệ động thực vật quý hiếm trên địa hình vùng núi cao. Trong bài viết này, xin được giới thiệu khái quát về Vườn quốc gia Ba Bể để mọi người có thể hiểu rõ hơn về khu vực độc đáo này

1.Vị trí địa lý VQG Ba Bể

        Vườn quốc gia Ba Bể  nằm ở phía Đông Bắc của Việt Nam, cách thành phố Bắc Kạn 70 km và cách Hà Nội khoảng 250 km về phía Bắc, thuộc địa bàn huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Với tổng diện tích vườn 10.048 ha trải dài từ  vĩ độ từ 220 06’12”N- 220 08’14”N và kinh độ từ 1050 09’07”E- 1050 12’22”E, bao gồm 7 xã: toàn bộ xã Nam Mẫu và một phần diện tích của các xã Khang Ninh, Cao Thượng, Cao Trĩ, Quảng Khê, Hoàng Trĩ –huyện Ba Bể, và xã Nam Cường – huyện Chợ Đồn; VQG  Ba Bể. Phía Bắc giáp phần còn lại của xã Cao Thượng, phía Nam giáp huyện Chợ Đồn, phần còn lại xã Quảng Khê, Hoàng Trĩ , phía Đông giáp phần còn lại xã Khang Ninh, Cao Trĩ , phía Tây giáp huyện Chợ Đồn và tỉnh Tuyên Quang. (Hình 1)

Hình 1: Bản đồ khu vực Vườn quốc gia Ba Bể và khu vực lân cận

2. Đặc điểm địa hình 

        Địa hình khu vực VQG Ba Bể và phụ cận khá phức tạp, mức độ phân cắt lớn, bao gồm một phức hệ sông, suối, hồ, núi đá vôi từ dốc mạnh đến dốc đứng. Mỗi dạng địa hình mang một sắc thái riêng biệt. Xen giữa núi đá vôi có nhiều núi cao trung bình cấu tạo bởi đá phiến, đá granite tạo nên cảnh quan đa dạng và độc đáo.

Kiểu địa hình karst:

        Chiếm 23,6% tổng diện tích tự nhiên. Núi đá thuộc kiểu địa hình này bị chia cắt thành nhiều khối có dạng lởm chởm, sườn thẳng đứng, cao tới 700 –  800 m. Hầu hết núi đá trong vùng đều có các dạng karst trên mặt và karst ngầm tạo ra các hang động, sông, suối ngầm. Giữa các núi đá vôi là các bồn địa được phủ lên trên một lớp đất trầm tích màu đỏ vàng.

Kiểu địa hình núi trung bình:

        Chiếm 23% tổng diện tích tự nhiên, phân bố chủ yếu ở phía Đông và phía Nam của Vườn, độ cao trung bình 1000 m, độ dốc > 35o. Bao gồm dãy núi Phja-Bjoóc có độ cao trên 1.000 m chạy dài từ đỉnh Đồn Đèn theo hướng Tây Bắc – Đông Nam đến núi Hoa Sơn với đỉnh cao nhất là Phja-Bjoóc (1.502 m), tiếp theo dãy Pia Đông Phouc và Pou Loung Vai với các đỉnh cao trung bình 1.000 m.

Kiểu địa hình núi thấp:

        Có độ cao biến động trong khoảng từ 300 m đến 700 m, chiếm 43,7% tổng diện tích tự nhiên, bao gồm toàn bộ các đỉnh núi thấp dưới 700 m và các sườn núi cao trung bình phía Bắc và Nam hồ Ba Bể. Độ dốc trung bình từ 26o đến 35o, tương đối thuận lợi cho việc phục hồi, phát triển rừng.

Kiểu địa hình vùng đồi:

        Có độ cao dưới 300 m, chiếm 3,2% tổng diện tích tự nhiên. Phân bố rải rác xung quanh khu vực lòng hồ và hai bên bờ sông Chợ Lèng. Hiện nay trên phần lớn diện tích chỉ còn lại các trảng cỏ, trảng cây bụi thứ sinh. Tuy nhiên tầng đất khá dày, vẫn còn nhiều khả năng để tái tạo lại thảm thực vật và khôi phục lại hệ sinh thái rừng trong khu vực này.

Kiểu địa hình hồ và thung lũng:

        Chiếm 6,5% tổng diện tích tự nhiên, phân bố rải rác giữa các dãy núi, ven sông, suối. Hồ Ba Bể nằm ở trung tâm Vườn quốc gia, có diện tích mặt nước hơn 311 ha. Đây là hồ tự nhiên trên núi lớn nhất Việt Nam và là 1 trong 20 hồ tự nhiên nước ngọt đặc biệt của thế giới cần được bảo vệ. Hồ Ba Bể vừa là thắng cảnh nổi tiếng vừa là môi trường sinh sống thuận lợi của nhiều loài động, thực vật thủy sinh.

3.Khí hậu, thủy văn

Khí hậu

        Vườn quốc gia Ba Bể nằm trong tiểu vùng khí hậu của vùng Đông Bắc Việt Nam. Một năm chia làm 2 mùa rõ rệt (mùa mưa và mùa khô). Mùa mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Nhiệt độ trung bình năm khoảng 22oC [13]. Biên độ nhiệt trong năm và trong ngày cao do ảnh hưởng của địa hình, độ cao so với mặt nước biển.

       Nhiệt độ tối cao không quá 40oC nhưng nhiệt độ tối thấp có thể xuống 0oC. Độ ẩm trung bình năm khá cao >80%, lượng mưa không lớn do bị núi che chắn (trung bình 1.378 mm /năm). Mưa phân bố không đều giữa các tháng trong năm, 91% lượng mưa tập trung vào các tháng mùa mưa. Nhìn chung khí hậu khá thuận lợi cho sinh trưởng, phát triển của cây rừng. Tuy nhiên, trong vùng cũng có một số hiện tượng thời tiết cực đoan: Sương muối vào các tháng mùa đông; lũ, sạt lở đất vào mùa mưa.

Thuỷ văn

        Tổng diện tích mặt nước trong khu vực Vườn gần 500 ha bao gồm hồ Ba Bể và 4 con sông, suối chính nối với hồ. Phía Nam và Tây Nam có sông Chợ Lèng, suối Bó Lù và Tả Han đổ nước vào hồ với tổng diện tích lưu vực là 420 km2 (sông Chợ Lèng: 194 km2, suối Bó Lù: 137 km2 và suối Tả Han: 89 km2). Nước trong Hồ chảy ra sông Năng ở phía Bắc, tiếp tục chảy về sông Gâm, cung cấp nước cho hồ thủy điện Na Hang – Tuyên Quang. Cả 4 con sông, suối nói trên đều bắt nguồn từ những đỉnh núi cao, địa hình dốc, thường gây ra lũ lớn vào mùa mưa.

        Nhìn chung tuy còn có những mùa lũ, nhưng chỉ xảy ra trong một khoảng thời gian ngắn và hệ thống các con sông rất phù hợp cho du khách đi thăm quan và chiêm ngưỡng cảnh đẹp bằng đường thủy.

4. Đa dạng sinh học

Hệ thực vật:

        Ba Bể là một trong những VQG có tính ĐDSH cao, tại đây hệ thực vật phong phú bao gồm nhiều loài rừng và thảm thực vật (Bảng 1). Vườn được che phủ bởi trên 90% diện tích rừng kín thường xanh, trong đó rừng nguyên sinh ít bị tác động chiếm trên 70% tổng diện tích VQG. Có thể khẳng đinh đây là một VQG có độ che phủ và tỷ lệ rừng nguyên sinh lớn nhất trong khu vực núi đá vôi của Việt Nam và thế giới.

STT

Danh thảm thực vật

1 Rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới trên núi đá vôi
2 Rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới ở thung lũng
3 Rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới trên núi đất
4 Rừng thứ sinh đã bị tác động trên núi đá vôi
5 Rừng thứ sinh trên núi đất
6 Rừng tre nứa
7 Thực vật thủy sinh đất ngập nước
8 Trảng cỏ, cây bụi

Bảng 1: Kiểu thảm thực vật ở VQG Ba Bể. (Nguồn: VQG Ba Bể)

Hình 2: Hệ thực vật đặc hữu tại VQG Ba Bể

        Thực vật đặc hữu của Ba Bể là loài Trúc dây mọc trên vách đá và loài Tảo đỏ của hồ Ba Bể. Ngoài ra còn có hàng trăm loài Phong lan, địa lan, dược liệu và những loài quý hiếm khác đang nằm trong rừng. Đáng chú ý một số loài thực vật chỉ xuất hiện duy nhất tại Vườn quốc gia Ba Bể, không có nơi nào khác có được gồm: Trúc dây, Tảo đỏ núi cao.

Đặc biệt, nơi đây là môi trường phát triển của một số loài thực vật được cho là quý hiếm của thế giới là Nghiến (Burretiodendron Hsienmu) vốn chỉ sinh trưởng ở một số vùng đặc thù ở Việt Nam và Trung Quốc

Hệ động vật:

VQG Ba Bể có khu hệ động vật hoang dã rất phong phú với nhiều loài quý hiếm. Số liệu thống kê của VQG Ba Bể, thì số loài động vật được phát hiện tại khu vực này là 432 (thuộc 30 bộ và 92 loài) của các lớp: thú, chim, bò sát, ếch nhái. Hồ Ba Bể cũng là nơi ghi nhận số lượng loài cá rất phong phú, theo nhiều nghiên cứu có khoảng 107 loài, thuộc 5 bộ, 18 họ (theo hồ sơ đăng ký di sản thiên nhiên thế giới của VQG Ba Bể (năm 2006).

Hình 3. Hệ động vật phong phú tại VQG Ba Bể.

        Giá trị thực tế của khu hệ động vật VQG Ba Bể là rất cao, gồm giá trị săn bắt, giá trị bảo tồn nguồn gen với nhiều loại quý hiếm. Tuy nhiên tình trạng thành phần, trữ lượng của loài của khu động vật đang bị đe dọa nghiêm trọng, cần phải đầu tư bảo vệ. Đó là Voọc mũi hếch ở Đồng Phúc Ba Bể (Loài đặc hữu); Gấu ngựa, Báo hoa mai, Báo lửa ở vùng Nà Dường, Hin Đăm xã Khang Ninh Ba Bể; Voọc đen má trắng, vượn đen, khỉ mặt đỏ ở hồ Ba Bể, xã Nam Mẫu; Sơn dương, hươu xạ ở động Puông, giáp xã Cao Thượng, huyện Ba Bể; Phượng hoàng đất, vạc hoa, sóc bay, công, trĩ ở Khang Ninh, Đồng Phúc, Ba Bể (dãy núi Phja Bjoóc); Cá Anh vũ, Dầm xanh, cá chiên ở thác Đầu Đẳng và sông Năng. Cá Cóc ở Quảng Khê, Đồng Phúc…. . Khu hệ động, thực vật VQG Ba Bể phong phú, đa dạng, bao gồm cả ba nhóm động vật trên cạn, dưới nước, biết bay. Vì thế Hội nghị chương trình ĐDSH quốc gia đã xếp hạng VQG Ba Bể vào loại A về ĐDSH.

 

Bình luân

5 thoughts on “Tổng quan về Vườn quốc gia Ba Bể

  • Tháng Tám 29, 2017 at 5:34 sáng
    Permalink

    Lần đầu tiên được biết những hiểu biết hữu ích về Vườn Quốc gia Ba Bể, nơi mà từ lâu đã gắn bó với tuổi thơ

    Reply
  • Tháng Chín 1, 2017 at 3:03 chiều
    Permalink

    Thank for your report!

    Reply
  • Tháng Mười 11, 2017 at 5:54 chiều
    Permalink

    It’s the first time, I see a better writing about the national park. I love this place and I will travel next time.
     

    Reply
  • Tháng Mười 18, 2017 at 10:33 chiều
    Permalink

    It’s a beautiful landscape. A long time, I have been to visit here. In the future, I’ll be here with my friend

    Reply
  • Tháng Mười Một 14, 2017 at 3:03 sáng
    Permalink

    Bài viết rất chi tiết về VQG Ba Bể, trong thời gian tới tôi sẽ tới đây tham quan, rất cám ơn Admin!

    Reply

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *